Cos Nieuwsbrief augustus/september 2011

Moderator: Projectbeheerders

Berichtdoor joris weitjens » do nov 03, 2011 12:21 am

Het is al een tijdje stil aan het COS-front. Gebeurt er dan niks op SKP-gebied? Het tegendeel is eerder waar. Heel veel projecten lopen uitstekend en worden met veel plezier en enthousiasme gerund. Je proeft precies waar het allemaal mee en om begonnen is: nieuwsgierigheid naar het doen en laten van karpers. Reken maar dat er verbluffende resultaten zijn. Op gebied van groei maar evenzeer op gebied van migratie maar ook het op het gebied van overleving van pootspiegels. Alleen het bundelen van die kennis is nog nauwelijks gebeurd. Dat kost ook enorm veel tijd en dat is ook mij vaak te machtig.

De COS-bijeenkomst kreeg ik afgelopen april niet van de grond. Ik had iets leuks in m'n hoofd in Amsterdam maar door een conflict binnen de AHV kwam dat niet zover.
Genoeg aanleiding om wat zaken door te nemen.

Het overlevingsvraagstuk is nog steeds niet (helemaal) uitgewerkt. Om toch een impressie te geven zal ik bij het onderwerp straks de 'highlights' en voorlopige conclusies geven. Hopelijk kun je er voordeel mee doen bij de keuze van een kweker/leverancier.
Dat is meteen het eerste onderwerp:

Leveranties 2011
Sinds vorig jaar zijn er de nodige initiatieven geweest om de leveringen en vooral het uiterlijk van de pootspiegel meer naar onze hand te zetten. De huidige leveranciers zijn gewezen op onze wensen en heel langzaam verandert er ook wel het een en ander. De behandeling van karpers is beter geworden en dus minder beschadigingen. De invoering van het rubberen schepnet is zo'n positief signaal. Belangrijkste punt blijft de beschubbing. Veel projecten raken of zijn uitgekeken op de typische consumptievissen: kaal en hoog. En dat is wat er de laatste 5 jaar voornamelijk geleverd is.
Inmiddels zijn er (vooral) vanuit projecten contacten gelegd met kwekers/levarnciers en andere instanties om de beschubde spiegel op de menukaart te krijgen/houden. SKP Friese boezem (Andre Bosma) is in Engeland wezen neuzen. Spoor liep niet dood maar je betaalt wel een vermogen voor 1 spiegel. Pieter Bas van Duuren van Rijn/Lek is voor een levering dit najaar in zee gegaan met Beynens uit Vlaanderen. Mooie prijs, maar geen enkele garantie op mooi beschubde spiegels.
Hier en daar slaan eigen kweekprojecten redelijk aan. Niet makkelijk maar met wat doorzettingsvermogen wellicht toch een mooi alternatief. Randmeren/AHV zijn bijna toe aan hun honderdste in de boezem uitgezette zelfgekweekte spiegelkarper. Overigens met een uitstekend terugmeldpercentage.

Voor komend najaar kun je natuurlijk weer terecht bij Carp Farm, Viskweekcentrum Valkenswaard en Peschkes (Duitsland). Dien je (extra) te letten op je portemonnee dan zijn Beynens en Peschkes veruit de beste keus.
Van de laatste leverancier zijn er vorig jaar door verschillende projecten uitgezet. Langzaam krijgen we een beeld van de ontwikkeling van deze vissen. Als de tekenen niet bedriegen ziet de overleving er behoorlijk goed uit en is de groei ook prima. Tot 10 pond in het eerste volledige groeiseizoen. Ook heb ik geen meldingen meer gezien van sterfte na het uitzetten van deze (of andere) vissen. Mocht dat wel het geval zijn meld het me dan!
Met Viskweekcentrum Valkenswaard heb ik pas geleden contact gehad. Als alles goed gaat (?! )komt er in december een levering van in Villedon opgegroeide mooi beschubde spiegels. Verder heeft Van Mechelen dit najaar een partij grotere Valkenswaarders (2 tot 4 kilo) in de aanbieding. Uiteraard ook weer Duitsers waarvan een deel geslecteerd op beschubbing. Bijna alle kwekers kunnen ook edelschubs leveren. Het is een overdenking waard om een deel van de beoogde spiegels (zeker als ze kaal zijn) te vervangen door edelschubs. Zeker op afgesloten systemen is de natuurlijke aanwas van jonge schub al even probelematisch. Hoewel er in veel watersystemen waar wij opereren geen gebrek is aan (verwilderde)schubs hebben deze schubs mijns inziens ook daar wel degelijk een meerwaarde. Ze doen in groei waarschijnlijk niets onder voor de beste spiegels. Monitoring is iets lastiger maar niet onmogelijk.
Al met al zijn we weliswaar niet heel veel verder dan vorig jaar rond deze tijd maar er is wel wat gaande en ik verwacht volgend jaar een versnelling in de ontwikkeling. Ik zou zeggen blijf scherp en denk na over mogelijkheden om de toekomst van de 'Hollandse spiegel' veilig te stellen.

Terugmeldingen en verwerking
Het is niet te missen (althans vanuit mijn zetel) dat een aantal projecten werkelijk baanbrekend zorgvuldig en enthousiast (mooie combinatie) bezig zijn met het vergaren van terugmeldingen. Een kunst op zich. Het is een feit dat er een duidelijk verband is tussen het aantal terugmeldingen en het enthousiasme en de zorgvuldigheid van de coordinatoren van projecten. Hier en daar is het zelfs statusverhohgend om achter de projectspiegels aan te gaan. Snel reageren op een inzending is cruciaal en snel terugrapporteren met de plankfoto erbij is een cadeautje voor de inzender en werkt enorm stimulerend. Bij lang wachten en niet vinden wordt het met de terugmeldingen snel minder.
Als je als terugzoeker van een project geen tijd of zin meer hebt is het dan ook goed niet te lang te wachten met het overdragen van het archief. Is ook helemaal geen schande. Wel jammer is het als je als het ware op je archief blijft zitten en ondertussen de inzenders laat verkommeren. Iedereen gaat weleens de mist in maar het zal toch standaard moeten zijn dat je op een inzending binnen een week reageert en binnen 2 weken uitsluitsel geeft over wel of geen match.

Nog een punt van aandacht is het delen van ongevonden spiegels met buurprojecten. Is een van de redenen geweest om het COS op te richten. Ook hier is het zaak om niet te lang te wachten met reageren op inzendingen van je buurproject(en). Geef bijtijds verslag van je zoektocht ook als heeft die tocht niets opgeleverd. Natuurlijk zitten hier meer nullen bij, maar vergeet niet dat een wel gevonden projectspiegel van een buurproject vaak heel waardevolle info oplevert of gewoon een spectaculaire terugmelding is. Het staat buiten kijf (weten we door de info van een beperkt aantal projecten) dat een niet zo heel klein percentage projectspiegels al heel gauw buiten de het werkgebied van een project terechtkomen, maar helaas wordt dat nog niet al te vaak aangetoond.
Je kunt ook je ongevonden op de site zetten en ook hiet geldt dat het aardig is om wat te laten horen als de vis in jouw 'werkgebied' is gevangen.


Overleving van pootspiegels
Dat dit een onderwerp van belang is lijkt mij duidelijk. Ik ga er immers vanuit dat elk project een bestand van een zekere omvang wil opbouwen. Je kunt aardig de mist ingaan als je veronderstelt dat alle uitgezette vissen nog leven.
Overleving kun je met enige voorzichtigheid aflezen door het aantal teruggemelde vissen te vergelijken met het aantal uitgezette. Hoe hoger dat percentage hoe beter de overleving is (geweest). Natuurlijk vergt dat wat omrekenen en vergelijken met andere projecten en het blijft een benadering maar het zit vast niet veraf van de werkelijkheid. Voor degenen die niet zitten te wachten op interpretatie van de gegevens geef ik ook steeds het terugmeldpercentage.

Er zitten behoorlijk grote verschillen in overleving tussen verschillende uitzetlichtingen.

Ronduit slecht (minder dan circa 20% overlevenden na 5 jaar) Valkenswaard 2002, 2003, 2004, Duits 2000, Hongaars 2003 (terugmeldpercentage <15%)
Gemiddeld (circa 60% na 5 jaar) Villedon 2002, Valkenswaard (kruising) 2006, 2000, '99. Carp Farm 2007 (terugmeldpercentage tussen 15 en 25%)
Goed (meer dan circa 75% na 5 jaar) Valkenswaard 98, 2001, Duits 2004, Duits 2005 (terugmeldpercentage tussen 25% en ruim 50%)

Er zijn een aantal factoren verantwoordelijk voor voortijdige sterfte. Het is wel duidelijk dat de grootste sterfte optreedt in de eerste winter(s) en lente(s) na uitzetting. En die uitval kan oplopen naar >80%. Uiteraard is de waterkwaliteit waar de vissen worden uitgezet van grote invloed.
Waar het hier echter om gaat is de taaiheid van de karper van verschillende rassen, typen en grootte in gelijke omstandigheden.
De volgende factoren hebben (grote) invloed op de overleving.

Te klein uitgezet:
Onder de 750 gram is die factor groot. Tussen de 750 en 1000 gemiddeld, tussen de 1000 en 1500 gering, tussen 1500 en 3000 speelt de factor nauwelijks een rol, boven de 3500 is de factor groter, dat wil zeggen worden de overlevingskansen slechter.
Uiteraard speelt het water hier een rol. In water met veel grote snoek en/of meerval en aalscholver is er meer uitval onder kleinere pootkarpers.
Wat verder opvalt is dat de relatief grote vissen van een lichting sneller gemeld worden en die voorsprong behouden. Snellere groei geeft dus hogere overlevingskansen.
Selectie aan de poort is dus wel degelijk nuttig. Projecten die de kleinere exemplaren niet (direct) uitzetten hebben daardoor betere terugmeldcijfers.

Beschadigd uitgezet:
Die factor speelt een grotere rol dan verwacht. Hoe beschadigder (verse wonden, schimmelplekken) hoe slechter de overleving. Zeer beschadigde pootkarper wordt zelden teruggemeld. Dzee factor verklaart de vreemde verschillen in overleving van vissen van dezelfde lichting. Met name bij vissen geleverd door Viskweekcentrum Valkenswaard zijn de vissen die het laatst worden uitgereden vaak het meest beschadigd en overleven die een stuk minder goed dan 'broertjes en zusjes' die eerder werden uitgereden .

Ziektes en aandoeningen
Kunnen een zeer grote rol spelen . Het is aannemelijk dat een op zich niet dodelijke ziekte als karperpokken, zoals geconstateerd bij de 2002-lichting Valkenswaard, veranwoordelijk was voor de uitval van meer dan 80% in de eerset winter/voorjaar.

Genetica/aangeboren vitaliteit
Speelt hoogstwaarschijnlijk eveneens een zeer grote rol. In Valkenswaard wordt afgestreken en vaak gaat dat om niet meer dan twee ouderdieren voor duizenden nakomelingen. Soms is dat een gelukkige mix wat vitaliteit betreft (rijenachtige 2001) soms een ongelukkige '99. Bij kwekers die gebruik maken van meer ouderdieren zijn er vaak minder grote verschillen.

Leeftijd
Onder K1 en K2 vissen is de uitval groter dan onder K3 vissen. En dat los van de grootte van de vissen. Heeft wellicht te maken met de normale natuurlijke selectie bij karpers. De uitval vertoont pas na 3 zomers een sterke afvlakking. Vanaf K5 lijkt hogere leeftijd weer meer in net nadeel te werken. Oudere karpers passen zich minder gemakkelijk aan aan nieuwe omgeving.

Ideale pootspiegelkarper wat betreft overleving (dus los van de prijs)

Een onbeschadigde vitale vis van 4 zomers oud, relatief groot* (3000 gram plus) en in volledige gezondheid.
Voor het perspectief: een goed doorvoede doch flink beschadigde k4 vis van 3500 gram heeft slechtere vooruitzichten dan een vitale k2 vis van 800 gram.
* mert relatief groot wordt bedoeld tov hun broertjes en zusjes en neefjes en nichtjes.

Inclusief kostenbaten-analyse wordt het verhaal wat anders.
Bovenstaande ideale uitzetkarper kost algauw 18 euro. Daar heb je 3 vissen van 1000 gram voor en verschillende vergelijkingen tussen spiegels van hetzelfde type, lichting laten zien dat de winst eigenlijk nooit 3 keer groter is. Vooral bij de Carpfarm-spiegels die werken met spiegels van verschillende jaarklassen (tussen de 1400 en 4000 gram) is het verschil niet groot, soms zelfs verwaarloosbaar.

Ideale pootspiegelkarper wat betreft overleving en rekening houdend met de prijs:

Een onbeschadigde vitale vis van 2 zomers oud, relatief groot (1000 gram plus) en in volledige gezondheid.

Als je de resultaten zou vergelijken tussen de k4 en k2 dan heb je op 100 uitgezette ideale pootspiegelkarpers k4 er na 5 jaar ongeveer 80 over. De kosten zijn 1800 euro. 100 vissen maal 3 kilo =300 kilo maal 6 euro.
Stel dat je een bestand van 500 vissen wil opbouwen dan heb je daarvoor ongveer 700 pootkarpers nodig: 700x 3=2100 kilo 2100x6=12.600 euro
Gebruik je 100 ideale k2's dan hou je er na 5 jaar ongeveer 60 over. Voor een bestand van 500 vissen heb je dan ongeveer 850 karpers nodig. Dan ben je klaar voor ruim 5000 euro klaar. Dat is veel minder dan de helft. Zeker voor projecten die niet erg goed in de slappe was zitten is dat een punt van overweging.

Andere overweging om te kiezen voor grotere karpers is de veronderstelling dat die dan ook eerder de 20 of 30 pond halen. In grote lijnen klopt dat maar vergeet niet dat je er niet meer dan een jaar mee wint. Immers een k2 van 1000 gram weegt precies 1 groeiseizoen verder gemiddeld al 3, 5 tot 4 kilo.
Echte winst valt wel te behalen als je grotere oudere karpers vanuit een situatie van schaarste haalt (bevrijdt). Hoewel de sterfte onder die vissen relatief hoog is (tot >80% na 5 jaar) groeien ze vaak als kool en bereiken al gauw topgewichten.

Bovenstaande conclusies zijn onder voorbehoud. De definitieve uitwerking laat nog even op zich wachten.

Enquete ideale projectspiegel
Eigenlijk strak aansluitend op het vorige onderwerp. Hoe zit het met de wensen van de verschilende projecte? In welke richting willen we de kwekers hebben?
Ook nu even de meest in het oog springende resultaten en het algemene beeld.

1. Onderstaand een prioriteitenlijstje wat betreft de eigenschappen van de pootspiegel. Wil je dat in de voor jullie (misschien even overleggen met de anderen van je project) gewenste volgorde zetten, waarbij de bovenste de hoogste prioriteit en urgentie heeft en de onderste van het minste belang is of het minst de voorkeur geniet.

1. Goede en snelle groei
2. Torpedomodellen
3. Gemakkelijke individele herkenbaarheid
4, Hoogruggig/buikig
5. Mooie beschubbing
6. Goede overleving (meer terugmeldingen)
7. Goede vechtkracht (aan de hengel)

Hoewel niet alle projecten meededen heb ik toch een aardig beeld van de wensen.
De top 3 van prioriteiten bestaat uit.
Mooie beschubbing, goede overleving, gemakkelijke individuele herkenbaarheid. Goede en snelle groei scoort iets minder hoog en de rest scoort veel lager.
Dit beeld bevestigt de noodzaak om serieus te blijven zoeken naar en hameren op 'mooie spiegels'. Uiteraard een subjectief begrip, maar wat we, nog los van de herkenbaarheid, niet willen is eenheidsworst en dat betekent dat er voor kale consumptiespiegels ruimte is en blijft, maar dat we niet willen dat de diversiteit onder spiegels afneemt.


2. Hoeveel is mooie beschubbing van pootspiegels van rond de 1500 gram a 2000 gram u waard? (Uitgaande van een beperkt budget en een prijs van consumptievissen van 5 euro per kilo.)
1. max 5 euro per kilo
2. max 6 euro
3. max 7 euro
4. tussen de 7 en 10 euro

Uiteenlopend beeld. Gemiddeld ongeveer 6 euro maximaal. Er zijn echter projecten die veel meer over hebben voor een mooie vis, terwijl andere projecten voor onder de 5 euro per kilo gaan omdat ze met hun beperkte budget anders geen behoorlijk bestand op kunnen bouwen.
Ik denk dat we in het algemeen goed bezig zijn door van meerdere kwekers/levanranciers karpers af te nemen. Concurrentie kan de prijs drukken.

Als niemand van de leveranciers de prijzen van 2010 verhoogd voor 2011 zijn de nieuwe prijzen:
- Valkenswaard: 4,70 + 19% BTW = 5,59 Euro per kg
- Koos Walters / Carpfarm: 5,05 + 19% BTW = 6,01 Euro per kg
- Peschkes: 4,00 + 7 % BTW = 4,28 Euro per kg (Peschkes moet vanuit Duitsland de Duitse BTW hanteren en dat is op pootvis 7%)
- Beynens 3.00 Euro per kilo 3.50 inclusief aflevering



Economische karperbenutting
Mooi woord voor over de kling jagen van karpers door beroepsvissers. Niet voor elk project geldt dat dit een factor is bij overleving, maar vermoedelijk bij meer projecten dan je denkt. Juist door de resultaten van de projecten weten we dat karpers van relatief veilige sytemen niet alleen kunnen maar ook daadwerkelijk verhuizen naar de grotere systemen waar beroepsvissers actief zijn. Zo komt op de allergrootste systemen: Ijsselmeer(gebied): grote rivieren, Zeeuwse- en Zuidhollandse delta na verloop van tijd toch een behoorlijk percentage van onze projectspiegels terecht. Dit voorjaar moest ik met eigen ogen zien dat op het IJmeer (valt onder het IJsselmeer) een Volendammer met staand want huishield onder de karpers waaronder ook spiegels. Ik heb de beroepsvissers daarop aangesproken. Hij beweerde dat de spiegels voor de sport waren en dat ie ze terugzette. Ik had m''n twijfels. Vis is geld en karpers mogen op de rijkswateren in veel gevallen gewoon worden gevangen en meegenomen. Ik heb later nog een bericht naar deze beropesvisser gestuurd maar daar heb ik niets op gehoord.
Een bericht in het KSN-blad over deze materie bracht me in contact met Wijtze Tjoelker. We hebben de handen ineen geslagen om te kijken wat we kunnen uitrichten om karpers en dan in eerste instantie spiegelkarpers te redden van beroepsvissers. We zijn bezig met een brief aan verschillende instanties om op korte termijn iets te kunnen bereiken. We hopen op de steun van KSN en SVN maar lukt dat niet (voldoende) dan willen we (slechts) namens de overkoepelende projecten optreden.

Ondertussen willen we inventariseren hoe het eigenlijk zit met die benutting door beropesvissers. Want er wordt wel veel geklaagd, geinsinueerd, gevreesd en uit de tweede hand gehoord maar wij willen graag zoveel mogelijk feiten en getuigenverslagen. We willen dat op verschillende manieren doen. Jullie horen daarover meer.

In eerste intstantie willen we vol gaan voor de bescherming van de spiegelkarper. Natuurlijk zien we het liefst elke karper teruggaan maar voor projectspiegels is het belang net iets groter en bovendien denken we daarmee iets sneller poot aan de grond te krijgen.
Hebben jullie iets te melden over dit onderwerp: heel graag!


Onze site
Ga gauw weer eens een kijkje nemen op http://www.spiegelkarperprojecten en schroom niet om wat info te delen. Hoewel geen bruisend gebeuren blijkt de site toch steeds een waardevolle bron van terugmeldingen en halen mensen hun info en inspiratie hier vandaan over het opzetten en runnen van een SKP.
Binnenkort (vanaf oktober) kunnen jullie een oproep verwachten om je pagina te updaten. Doe je dat niet dan halen we je eraf. Denk niet dat je meteen een voorbeeldfunctie hoeft te hebben. Gewoon wat leuke feitjes van je project is al prima.
Ook is elke bijdrage over je ervaringen met karpertypen zeer welkom. Het is bijvoorbeeld niet goed als alleen Weitjens z'n oordeel velt over de kweekproducten.


Rest me jullie een mooi meldingsnajaar te wensen en alvast succes met het bestellen en uitzetten.

Vriendelijke groet van Joris
joris weitjens Offline

Avatar gebruiker
 
Berichten: 192
Geregistreerd: za nov 22, 2008 11:37 pm

Keer terug naar COS Nieuwsbrief

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron